12th Maithili subjective kavita chapter 5
अध्याय: छुतहर (काशीकान्त मिश्र 'मधुप')
प्र. 28. छुतहर शब्दक की अभिप्राय अछि ?
सरल उत्तर: छुतहर क मतलब ओकर घैला (घड़ा) सँ अछि जे अपवित्र रहैत अछि।
प्र. 29. छुतहर कें देखि लोक घृणा किएक करैत अछि ?
सरल उत्तर: लोक छुतहर कें अमंगल (अशुभ) मानैत अछि, तेइ लेल ओकरा देखि कऽ घृणा करैत अछि।
प्र. 30. घैल कखन मंगल आ कखन अमंगल होइछ ?
सरल उत्तर: पूजा-पाठ या नीक काज (अशौच) सँ पहिने घैला अमंगल होइछ, मुदा पवित्र कइला क बाद ओ मंगल (शुभ) भऽ जाइत अछि।
प्र. 31. छुतहर अस्पृश्य किएक बुझल जाइछ?
सरल उत्तर: छुतहर कें अपवित्र मानल जाइत अछि, तेइ लेल ओकरा छूबै योग्य (अस्पृश्य) नहि बुझल जाइत अछि।
प्र. 32. गोबरोड़ ककरा कहल जाइछ ? लिखू।
सरल उत्तर: जे बासन (बर्तन) मे गोबर, माटि आ नूड़ राखल जाइछ, ओकरा गोबरोड़ कहल जाइत अछि।
प्र. 33. छुतहर अपना कें शापित किएक मानैत अछि ?
सरल उत्तर: सब लोक छुतहर कें अमंगलक प्रतीक मानैत अछि, तेइ लेल ओ अपना आप कें शापित बुझैत अछि।
प्र. 34. 'छुतहर' कविताक भावार्थ लिखू।
या, छुतहर अपना कें शापित कोना बुझैत अछि ?
भावार्थ:
'छुतहर' कविताक रचयिता 'मधुप' जी छथि। ओ एहि कविता मे एकटा घैला (घड़ा) क माध्यम सँ समाजक भेदभाव कें देखौलनि अछि।
एकही माटि, दू रूप: कवि कहैत छथि जे कुम्हार एकही माटि सँ दू गोट घैला बनबैत अछि। ओहि मे सँ एकटा घैला नीक आ पवित्र काज मे उपयोग होइत अछि, मुदा दोसर घैला कें लोग 'छुतहर' (अपवित्र) मानि कऽ छोड़ि देइत अछि।
छुतहरक दुःख: जे घैला पवित्र मानल जाइत अछि, ओकरा सुंदर कनिया सभ अपन माथ आ डाँड़ पर कऽ कऽ कऽ पैन भरैत छथि। मुदा ओही ठाम छुतहर घैला सँ सब दूर रहैत छथि। छुतहर सोचैत अछि जे लोग कुत्ता-बिलाई सन अस्पृश्य जानवर कें तँ पलंग पर सुतबैत छथि, मुदा हमरा सँ दूर भागैत छथि।
भाग्यक विडम्बना: घैला आगि मे पकला क बाद खूब पवित्र भऽ जाइत अछि, मुदा तइयो छुतहर घैला क भाग्य खराब रहैत अछि। ओ विचार करैत अछि जे जँ संसारक कण-कण मे भगवान छथि, तँ ओकरा मे राखल पैन कें लोग अपवित्र किएक कहैत अछि?
कविक संदेश: अंत मे कवि कहैत छथि जे आब हमरा सभ कें एहि पुरान, रूढ़िवादी आ भेदभाव बला बात कें बिसरि कऽ पतित (पिछड़ल/शोषित) वर्गक उद्धार कऽ लेल आगे आबक चाही आ समाज कें नेतृत्व देबक चाही।
Read more
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
Read more
Read More
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
Read More
Read more
Read More
Read More
































0 Comments
Post a Comment
Please, Don't enter any spam link in the comment box